Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

flower3.gif (9114 bytes) dunya2.jpg (4450 bytes)    ozsivasamblem.jpg (6096 bytes) T629449A-1.gif (2199 bytes)  turkey.gif (8638 bytes)

anasayfa 

Felsefe Ana Sayfası   bilgi felsefesi    bilim felsefesi    varlık felsefesi    ahlak felsefesi    siyaset felsefesi    sanat felsefesi    din felsefesi

VARLIK FELSEFESİ

Ontoloji Açısından Varlık

A. Varlığın var olup, olmadığı problemi:

Bu problemde iki düşünce akımı ortaya çıktı.

1. Nihilizm (Hiççilik) Gorgias: Varlık yoktur.

- Taoculuk: (Çin-Lao Tse) Varlık hakkında bilgi veremeyiz. Mutlak varlık açıklanamaz, adlandırılamaz ve tanımlanamaz.

2. Realizm: Varlık vardır. Varolan nesnel olan, duyularla algılanabilir olandır.

 

B. Varlık'ın Ne Olduğu Problemi:

1. Varlığı Oluş olarak kabul eden görüşler:

Herakleitos: Varlığın ne olduğuna "Ateş"tir demiştir. Herşey ona dönüşür.

Whitehad (Vayted): Doğa dinamik ve canlı bir oluş taşır. İki zıt güç vardır.

1- Doğaya yaratıcılık verir.

2- Süreklilik imkanı verir.

 

2. Varlık İdea Olarak Kabul Eden Görüş:

Platon: Bu evrende duyularla algılanan varlıklar gerçek varlıklar değildir. Asıl varlıklar idealar evrenindeki idea (ide)lardır. İnsanın, hayvanın, bitkinin birer ideaları vardır. bu evrendeki her varlık, idealar evrenindeki aslı olan ideaların gölgesi ve görüntüsüdür. (insan ideası, iyi ideası, güzel ideası) İdealar evreninde oluş sürekli ve sınırsızdır.

Aristoteles: Varlık ideadır. Ancak idea varlığın dışında değil (başka bir evrende), varlığın kendisiyle birliktedir. Aristo ideaya varlıkların formu (şekli) demiştir. Her oluşun da mutlaka bir maddesi bir formu vardır. Aristo'ya göre en yüksek varlık "saf form" yani Tanrı'dır. Bütün varlıklar "oluş"larını bu ilk hareketi veren doğurucu, oluşturucu Saf Form'dan alırlar.

Farabi: Bu görüşlerinde Arısito'dan etkilenmiş, İslam'ın temel kurallarına bağlı kalmıştır. Ona göre bütün varlıkların temelinde "asıl varlık", "Zorunlu varlık" olan "Vacibül-Vücud" vardır. Bütün varlıklar varlıklarını bu "saf iyilik" ve "akıl" olan Tanrı'dan alırlar. Tanrı kendi başına vardır. O, varlığını hiçbir şeyden almamıştır, öncesi ve sonrası yoktur. "Saf ve mutlak akıl" (ilkakıl) yanı Tanrı, dereceli olarak varlık tabakalarını yaratmıştır.

Hegel: Varlık idea'lardır. O idea yerine mutlak ruh adını verdiği "Geist" kavramını kullanmıştır. Mutlak ruh varlıklar dünyasında her türlü varlık tabakalarını gerçekleştirerek insanda ortaya çıkar, akıl olur. Varlık, mutlak ruhun (aklın) kendi kendini aşması, bir amaca doğru ilerlemesi, kendini bulması, kendi bilincine ve özgürlüğüne varması sonucunda oluşur.

 

3. Varlık'ı Madde Olarak Kabul Eden Görüşler:

Demokritos-Epikuros: Her varlık maddi olan küçük parçalardan oluşmuştur. Bu küçük parçalar atomlardır (otome). Atomlar, birbirinden farksız, sonsuz ve sınırsız sayıdadır. Hiçbir atom kendinden daha küçük parçaya bölünemez. Atomlar birbirleriyle birleşip ayrılarak nesneleri ve canlıları oluştururlar.

Thomas Hobbes: Varlık cisimlerden oluşmuştur.

Hobbes cisimleri;

a) Doğal cisimler

b) Yapay (Suni) cisimler

c) Toplumsal cisimler olarak sınıflandırılır.

Felsefe bu cisimlerin tümünü konu almalıdır. Ruh, beynin fonksiyonudur.

La Metrie: Varlık madde'dir görüşünü benimsemiştir. Ruhsal hayattaki tüm oluşumlar organik hayatın ürünüdür. Ruh, beyin tarafından yönetilen bedenin bir ögesidir.

 

Karl Marks: Madde bilincin dışında ve ondan bağımsız olarak vardır. Maddenin özü ise harekettir. Ona göre insan beyni doğanın ürünü düşünme de maddi olan beynin fonksiyonudur.

 

4. Varlık'ı Hem Madde Hem Düşünce Olarak Kabul Edenler:

Descartes: Ona göre varlık hem düşünce, hem de madde'dir. Varlık iki cevherden (tözden) oluşmuşdur. Ruh (Ben) ve Madde (cisim) Ruh öyle bir cevherdir'ki onu cevher yapan yüklemi düşüncesidir. Madde öyle bir cevherdir'ki onu cevher yapan yüklem yayılımıdır. Kısaca iki cevherden biri düşünmekte diğeri yayılmaktır. Ruh ile madde arasında bir ilişki yoktur. Bunlar mutlak olarak birbirinin zıddıdır. Descartes'in bu iki varlık anlayışına dualizm (ikicilik) denir.

 

5. Varlık'ı Fenomen Olarak Kabul Eden:

Husserl: Varlık Fenomen'dir. Fenomen (olay), insanın bilme yeteneğinin temelinde bulunan bilincin belirlediği varlık'tır. Yani, bu varlığın insan (suje) için taşıdığı anlamdır, özdür. Husserl'e göre fenomenler, tek tek algılanan nesneler değildir. Tek tek nesnelerin ifadesi olan bütünsel (tümel) kavramlardır. Elma, portakal, erik yerine (MEYVE) fenomendir. Asıl gerçek öz fenomenlerdir. Bunlar zaman ve mekan kavramıyla sınırlanamazlar. Her türlü rastlantıdan kurtulmuş, hiçbir şeye indirgenemeyen özlerdir.